Przewodnik po dostępności pociągów SNCF

Accès Plus to spójna nazwa używana w markach SNCF dla asysty dla podróżnych o ograniczonej mobilności. Usługa obejmuje trzy rzeczy od początku do końca: spotkanie po przyjeździe na stacji początkowej, eskortę na peron i do pociągu (z przenośną rampą, gdy peron nie jest na tym samym poziomie co drzwi), a następnie spotkanie na stacji docelowej i eskortę do wyjścia albo dalszej przesiadki.

Pomoc z bagażem jest wliczona. Jeśli podróż wymaga przesiadki w węźle takim jak Paris-Gare de Lyon lub Lyon Part-Dieu, zespół Accès Plus na stacji przesiadkowej jest poinformowany i czeka na podróżnego. Usługa jest bezpłatna, niezależnie od rodzaju pociągu lub klasy taryfy, za asystę nie płaci się dodatkowo.

Dostępne są trzy kanały rezerwacji. Portal internetowy Accès Plus jest najbardziej niezawodny, pozwala przypisać rezerwację asysty do istniejącego biletu i otrzymać potwierdzenie e-mail. Kanał telefoniczny jest właściwym wyborem, jeśli trzeba zarezerwować miejsce dla wózka (place UFR) w TGV, ponieważ portal online nie zawsze wydaje bilety place UFR bezpośrednio.

Rezerwacja na miejscu na dużej stacji jest możliwa w dowolnym punkcie Accès Plus, a wszystkie paryskie terminale taki punkt mają. Niezależnie od wybranego kanału, rezerwacja asysty musi zostać potwierdzona co najmniej 48 godzin przed odjazdem w przypadku TGV i Intercités oraz 24 godziny przed odjazdem w przypadku regionalnych usług TER. Należy zachować potwierdzenie, ponieważ przy wejściu do pociągu czasem proszony jest numer referencyjny asysty, oddzielnie od numeru biletu.

Miejsce dla wózka w TGV jest sprzedawane pod nazwą place UFR (UFR to skrót od Utilisateur de Fauteuil Roulant, czyli po francusku osoba na wózku). Standardowy proces online SNCF Connect nie zawsze pokazuje dostępność place UFR, dlatego bilety te wydaje kanał Accès Plus.

Samo miejsce jest sprzedawane w tej samej cenie co zwykłe miejsce w odpowiedniej klasie, płaci się za pierwszą albo drugą klasę zależnie od wagonu, w którym znajduje się miejsce. Na każdym TGV jest jedno miejsce na klasę, więc trasy o dużym popycie, takie jak Paryż–Lyon, Paryż–Bordeaux czy Paryż–Lille, wyprzedają się szybciej niż inne bilety. Warto rezerwować jak najwcześniej.

Jeśli miejsce dla wózka jest niedostępne, można zapytać Accès Plus, czy w tym samym pociągu jest dostępna inna klasa, albo czy można zarezerwować następny kurs.

Miejsce dla wózka znajduje się na końcu wagonu, gdzie drzwi są szersze. Są tam punkty mocowania do unieruchomienia wózka w czasie podróży, a personel pomoże je założyć przy wejściu, jeśli nie były wcześniej używane. Obok miejsca dla wózka znajduje się miejsce dla osoby towarzyszącej, z opuszczanym stolikiem, takim samym jak przy sąsiednich siedzeniach. Toaleta dostępna jest w tym samym wagonie co miejsce dla wózka, z uchwytami i automatycznymi drzwiami.

Catering w TGV inOui jest dostarczany przez wózek Bar TGV, który personel może przynieść do miejsca na prośbę. Warto poprosić o to kierownika pokładu przy wejściu. Zasięg telefonu bywa zmienny, zwłaszcza na linii Atlantique w tunelach, natomiast Wi-Fi na pokładzie jest bardziej stabilne.

Paryż nie ma jednej stacji centralnej, SNCF obsługuje pięć różnych terminali, z których każdy służy innym częściom Francji i Europy. Gare du Nord obsługuje Eurostar do Londynu, Thalys i Izy do Belgii i Niderlandów, ICE do Kolonii oraz TGV Nord. Gare de Lyon to południowy węzeł, z TGV do Lyonu, Marsylii, Nicei, Genewy, Zurychu, Mediolanu i Turynu.

Gare Montparnasse to węzeł zachodni i południowo-zachodni, z TGV Atlantique do Bordeaux, Tuluzy, Nantes i Rennes. Gare de l'Est obsługuje TGV Est do Strasburga oraz ICE dalej do Frankfurtu i poza niego. Gare Saint-Lazare jest przede wszystkim regionalna i obsługuje Normandię.

Wszystkie pięć stacji ma punkty Accès Plus, toalety dla osób niepełnosprawnych i trasy bez stopni od ulicy do peronu, a przesiadka między nimi w centrum Paryża wymaga albo taksówki dostępnej, albo RER (RER A i RER B zatrzymują się przy Gare du Nord, RER C przy Saint-Lazare i po stronie Champ de Mars w pobliżu Wieży Eiffla), ponieważ nie każda linia metra jest bez stopni.

Na mniejszych stacjach TER we Francji obsługa bywa czasem niedostępna, a kilka z nich nie ma w ogóle zasięgu Accès Plus. Polityka SNCF zakłada, że pasażerowie o ograniczonej mobilności powinni wysiąść na najbliższej obsługiwanej stacji i skorzystać z lokalnego transferu, zamiast ryzykować przyjazd na nieobsługiwany przystanek bez pomocy.

Przy rezerwacji Accès Plus agent poinformuje, jeśli punkt początkowy lub końcowy nie jest objęty usługą, i zaproponuje najbliższą obsługiwaną alternatywę. Na niektórych malowniczych trasach regionalnych najbliższa obsługiwana stacja może znajdować się 30 do 60 minut jazdy samochodem od miejscowości, do której się jedzie, więc warto uwzględnić dostępne taxi lub wcześniej zarezerwowanego kierowcę.

Francuska Carte Mobilité Inclusion (CMI), a konkretnie wariant oznaczony invalidité, jest dokumentem uruchamiającym zniżkę dla osoby towarzyszącej w SNCF: 50% zniżki na bilet osoby towarzyszącej. Posiadacz karty płaci standardową cenę. Międzynarodowe karty osoby z niepełnosprawnością są akceptowane przy bramce jako dowód niepełnosprawności dla niektórych uprawnień, ale nie zawsze są uznawane przy zniżce dla osoby towarzyszącej, więc warto to sprawdzić przy rezerwacji Accès Plus.

Dzieci do czwartego roku życia podróżują bezpłatnie niezależnie od statusu niepełnosprawności. SNCF nie oferuje obecnie francuskiego odpowiednika karty ulgowej dla osób z niepełnosprawnością, spotykanego w niektórych innych krajach, a mechanizm zniżek działa przez CMI oraz przez taryfę zwracaną przez standardowy proces SNCF Connect po zalogowaniu z profilem niepełnosprawności przypisanym do konta.

Usługa Eurostar dostępna dla osób na wózkach kursuje między Paris-Gare du Nord a London-St Pancras International, z postojami w Lille-Europe i Calais-Frethun. W każdym pociągu są dwa miejsca dla wózków, oba w klasie Standard Premier, a publikowane maksymalne wymiary wózka dla tych miejsc to 70 cm szerokości, 120 cm długości i łączny limit masy 200 kg.

Miejsce dla wózka rezerwuje się telefonicznie, nie online, i obowiązuje 48 godzin wyprzedzenia tak samo jak w TGV. Eurostar prosi podróżnych korzystających z miejsca dla wózka o przybycie 60 minut przed odjazdem, a nie standardowych 30, aby był czas na asystowane wejście przez dedykowaną windę między halą a peronem. Kontrola graniczna brytyjska i francuska odbywa się przed wejściem na pokład na Gare du Nord, a obie mają trasy bez stopni i wydzielone pasy dla osób o ograniczonej mobilności.

Podróże pociągiem we Francji i z Francji są również objęte prawami pasażerów kolei UE (obecnie Rozporządzeniem (UE) 2021/782, które zastąpiło rozporządzenie WE 1371/2007 w 2023 r.). Rozporządzenie nakłada na przewoźników kolejowych obowiązek zapewnienia bezpłatnej asysty osobom z niepełnosprawnością i o ograniczonej mobilności oraz obowiązek wypłaty rekompensaty, gdy asysta została zarezerwowana, ale nie została zapewniona. Zasada 48 godzin wcześniejszego zgłoszenia asysty jest zharmonizowana w całej UE na mocy tego rozporządzenia.

Jeśli rezerwacja Accès Plus została dokonana, ale personelu nie ma na peronie, należy odnotować godzinę, zrobić zdjęcie, jeśli jest to bezpieczne, a następnie złożyć reklamację do obsługi klienta SNCF: na mocy rozporządzenia przysługuje rekompensata. W tekstach prawnych należy cytować bezpośrednio wersję EUR-Lex Rozporządzenia 2021/782, a nie źródła wtórne.