Dostępność dla osób na wózkach w Hiszpanii

Główną ustawą Hiszpanii o prawach osób z niepełnosprawnościami jest Ley General de Derechos de las Personas con Discapacidad y de su Inclusion Social (LGDPD), Real Decreto Legislativo 1/2013. Skonsolidowała ona trzy wcześniejsze ustawy (LISMI 1982, LIONDAU 2003 i ustawę sankcyjną z 2007 r.) w jedne ramy, które określają, kto jest uznawany za osobę z niepełnosprawnością, wyznaczają obowiązki usług publicznych i ustanawiają obowiązek wprowadzania racjonalnych dostosowań. Tekst jest opublikowany w oficjalnym biuletynie państwowym (BOE) i to do niego odwołują się obiekty, ministerstwa i operatorzy, gdy tworzą swoje zasady dostępności.

Najważniejszym zapisem dla odwiedzającego jest artykuł 4.2. Definiuje on osobę z niepełnosprawnością na potrzeby ustawy jako osobę z uznanym grado na poziomie 33 procent lub więcej. Ten próg 33 procent jest praktycznym warunkiem, który pojawia się we wszystkich hiszpańskich ulgach dla osób z niepełnosprawnościami, w muzeach, transporcie i kolei dalekobieżnej. Mieszkańcy Hiszpanii potwierdzają spełnienie tego warunku Tarjeta Acreditativa de la Discapacidad wydawaną przez swoją Comunidad Autonoma. Odwiedzający potwierdza to krajową legitymacją osoby z niepełnosprawnością z kraju pochodzenia, pokazującą równoważną ocenę, wspartą aktualnym zaświadczeniem lekarskim na papierze szpitalnym, jeśli dokument z kraju pochodzenia nie jest znany personelowi.

Catalonia, the Basque Country i kilka innych wspólnot autonomicznych ma własne dodatkowe przepisy dotyczące dostępności, które wykraczają poza krajowe minimum. Rzeczywista różnica dla odwiedzającego jest niewielka. Możesz zauważyć nieco lepsze oznakowanie w regionach katalońskojęzycznych i baskijskojęzycznych, ale próg 33 procent z LGDPD obowiązuje wszędzie. W transporcie lotniczym Hiszpania wdrożyła rozporządzenie WE 1107/2006 przez AENA, krajowego operatora lotnisk, który prowadzi jeden system pomocy PMR obejmujący każde komercyjne lotnisko w Hiszpanii.

Większość hiszpańskich kart zniżkowych dla osób z niepełnosprawnościami opiera się na rezydenckiej Tarjeta Acreditativa de la Discapacidad. Tarjeta jest wydawana przez każdą Comunidad Autonoma po ocenie medycznej, która potwierdza próg LGDPD 33 procent. Odwiedzający nie może o nią wystąpić. Nie ma odpowiednika przeznaczonego dla turystów.

Hiszpania nie uczestniczy też obecnie w pilotażu Europejskiej Karty Osoby Niepełnosprawnej. Pilotaż uruchomiono w 2016 roku, a obecne państwa uczestniczące to Belgia, Cypr, Finlandia, Włochy, Malta, Rumunia i Słowenia. Hiszpania jest na unijnej ścieżce dołączenia, gdy dyrektywa zostanie przeniesiona do prawa krajowego, ale w chwili pisania tego tekstu karta EDC odwiedzającego z innego państwa członkowskiego nie jest uznawana w hiszpańskich obiektach. Strony, które zalecają rozpoczęcie od EDC w Hiszpanii, są nieaktualne.

Co działa w praktyce. Duże hiszpańskie muzea często akceptują krajową legitymację osoby z niepełnosprawnością z kraju pochodzenia, często wraz z zaświadczeniem lekarskim, jako dowód równoważnego poziomu 33 procent dla ulgi dla odwiedzających z niepełnosprawnością. Zasady różnią się jednak w zależności od obiektu. Własna strona dostępności obiektu jest źródłem nadrzędnym, a strony miasta Barcelona na tej witrynie cytują odpowiednie zasady dosłownie dla każdego obiektu. W transporcie miejskim metro Madrid Metro i Barcelona TMB oferują obniżone ceny dla zweryfikowanych pasażerów z niepełnosprawnościami, ale zwykle wymaga to rezydenckiej tarjeta lub zarejestrowanej Tarjeta Rosa, więc odwiedzający zazwyczaj płacą standardową taryfę. Zniżki Renfe na połączenia dalekobieżne są dostępne dla odwiedzających, którzy okażą zagraniczną legitymację osoby z niepełnosprawnością równoważną progowi LGDPD, sprawdź to w kasie na dworcu, nie online.

Hiszpańska sieć kolei dalekobieżnej jest obsługiwana niemal w całości przez Renfe, państwowego operatora krajowego, na torach zarządzanych przez Adif. Pociągi dużych prędkości AVE łączą Madrid z Barcelona, Seville, Valencia, Málaga i większością dużych miast. Usługi Avant i MD obsługują trasy regionalne i średniodystansowe. Cercanías obsługuje sieci podmiejskie wokół dużych miast. Jedną rzeczą, która je łączy z perspektywy dostępności, jest Adif Acerca, bezpłatna usługa pomocy kolejowej prowadzona przez Adif i dostępna przez Renfe.

Adif Acerca obejmuje eskortę od wejścia na dworzec do miejsca, rampy wejściowe, zamontowanie miejsca dla wózka na pokładzie oraz pomoc po przyjeździe. Usługa działa w dwóch typach stacji: stałej grupie stacji, na których pomoc jest dostępna codziennie i można ją zarezerwować z około 30-minutowym wyprzedzeniem, oraz szerszej grupie stacji doraźnych, gdzie rezerwacja jest koordynowana przez centralne biuro Adif i wymaga około 12 godzin wyprzedzenia. Madrid Atocha, Barcelona Sants, Seville Santa Justa i Valencia Joaquin Sorolla należą do stałej grupy. Wiele mniejszych stacji regionalnych działa w modelu doraźnym. Rezerwuj przez Renfe na dworcu, telefonicznie albo przez centralne biuro PMR Adif, i zakładaj dłuższy czas wyprzedzenia, jeśli twoja stacja leży poza głównymi stolicami.

Odwiedzający mają prawo do Adif Acerca na tych samych zasadach co mieszkańcy. Ulga na bilet dla pasażera z niepełnosprawnością zwykle wymaga dowodu równoważnego grau na poziomie 33 procent (najbezpieczniejsze połączenie to zagraniczna legitymacja osoby z niepełnosprawnością plus zaświadczenie lekarskie). Rezerwuj w kasie, a nie online, aby personel mógł zweryfikować dokumenty. Dedykowana strona operatora Renfe na tej witrynie obejmuje kanały rezerwacji, model stacji stałej i doraźnej oraz układ dostępności na pokładzie pociągu.

Każde komercyjne lotnisko w Hiszpanii działa pod zarządem AENA, państwowego operatora lotnisk. AENA prowadzi jeden system pomocy PMR (Persona de Movilidad Reducida), identyczny na każdym hiszpańskim lotnisku. Usługa jest bezpłatna, trzeba ją zgłosić przez linię lotniczą co najmniej 48 godzin przed wylotem i obejmuje przejścia w terminalu, wejście na pokład, przeniesienie z podnośnikiem oraz bagaż. Madrid Barajas (MAD) i Barcelona El Prat (BCN) to największe węzły. Palma de Mallorca, Málaga, Alicante oraz wyspy Kanaryjskie i Baleary obsługują większość ruchu turystycznego.

Jednolite działanie usług AENA jest jednym z lepszych elementów hiszpańskiej dostępności. Ponieważ PMR jest obsługiwane centralnie, a nie zlecane osobno na każdym lotnisku, odwiedzający przylatujący na małe regionalne lotnisko otrzymuje taki sam protokół jak osoba przylatująca do Barajas. Psy asystujące podróżują bezpłatnie w kabinie u hiszpańskich i unijnych przewoźników. Potwierdź dokumentację paszportu dla zwierzęcia z władzami Hiszpanii przed podróżą spoza UE.

Madrid i Barcelona mają wydzielone floty dostępnych taksówek. W Barcelonie Taxi Amic i miejska usługa dostępnych taksówek umożliwiają zamówienie vana przystosowanego do wózka telefonicznie lub przez aplikację, zwykle w ciągu godziny. W Madrycie odpowiednią usługę prowadzi Eurotaxi. Poza dwoma największymi miastami każda stolica prowincji w Hiszpanii ma co najmniej jednego operatora z dostępnymi vanami. Zamawiaj telefonicznie z wyprzedzeniem od jednej do dwóch godzin, zamiast łapać taksówkę na ulicy.

Parking dla odwiedzających jest trudniejszą kwestią. Hiszpania ma krajową kartę parkingową dla osób z niepełnosprawnościami (Tarjeta de Estacionamiento de Persona con Discapacidad), wydawaną przez każdą gminę, a prawo nakazuje wzajemne uznawanie kart wydanych w UE przez dowolne państwo członkowskie. Pozwolenie na parkowanie dla osób z niepełnosprawnością spoza UE (USA, Wielka Brytania, Australia, Kanada) zależy od decyzji lokalnej rady. Praktyczna rada jest taka, by uwzględnić w budżecie opłaty za parking płatny, jeśli twoje pozwolenie z kraju pochodzenia może nie zostać uznane, i sprawdzić stronę internetową konkretnej gminy przed przyjazdem.

Poza największymi miastami zaplanuj różnicę między stacją a drzwiami. Mniejsze stacje Renfe mogą być poza szczytem słabo obsadzone. Zarezerwuj dostępne taxi ze stacji z wyprzedzeniem, zamiast improwizować po przyjeździe. Warunki nawierzchni w historycznych centrach (Toledo, Granada, starsze części Seville i Barcelona) obejmują bruk i strome nachylenia, więc osoba poruszająca się na wózku ręcznym może potrzebować osoby towarzyszącej albo wózka elektrycznego.

Barcelona jest pierwszym hiszpańskim miastem opisanym szczegółowo na tej witrynie. Centrum Barcelony obejmuje transport publiczny (metro i autobusy TMB, FGC, Rodalies, usługi dostępnych taksówek), toalety dostępne, wypożyczanie sprzętu, restauracje, atrakcje, zniżki do uzyskania jako nierezydent, najważniejsze informacje przed podróżą oraz FAQ. Materiały na poziomie kraju obejmują ramy praw osób z niepełnosprawnościami LGDPD, dostępność Renfe i przydatne hiszpańskie zwroty.

Madrid, Valencia, Seville i Bilbao są zaplanowane jako kolejne, mniej więcej w tej kolejności. Publikujemy miasto dopiero wtedy, gdy możemy dopasować poziom szczegółowości ustalony w podręczniku redakcyjnym, nie wcześniej, ponieważ zbyt skąpa strona o mieście wprowadza w błąd bardziej niż jej brak.

Każde twierdzenie na stronie ma oznaczenie statusu (confirmed, partially confirmed, unconfirmed lub not accessible) oraz co najmniej jeden cytowany URL. Status jest umową, confirmed oznacza, że przeczytaliśmy oficjalne źródło i je cytujemy, a unconfirmed oznacza, że nie mogliśmy zweryfikować danej funkcji i mówimy to wprost, zamiast zgadywać.

Każda strona zawiera też datę lastVerified. Każde cytowane źródło czytamy ponownie co najmniej raz w roku i aktualizujemy datę, gdy to robimy. Jeśli znajdziesz nieaktualny fakt, najłatwiej jest sprawdzić cytowany URL i wysłać nam poprawkę e-mailem.

Zacznij od miasta, które odwiedzasz. Blok linków u dołu każdej strony prowadzi do wszystkich powiązanych tematów dla tego miasta, więc możesz przechodzić między transportem, taksówkami, toaletami, atrakcjami i tabelą zniżek bez wracania do indeksu.